Park Kulturowy w Wietrzychowicach w województwie kujawsko-pomorskim stanowi przykład ochrony i udostępniania jednego z najcenniejszych zespołów zabytków neolitycznych w Polsce. Został utworzony w 2006 roku w celu ochrony skupiska sześciu grobowców kujawskich zlokalizowanych w Wietrzychowicach oraz jednego w pobliskim Gaju Stolarskim. Obiekty wpisano do rejestru zabytków w 1968 roku, natomiast od 1971 roku funkcjonują jako rezerwat archeologiczno-przyrodniczy.
Grobowce zbudowano około 5,5 tysiąca lat temu i łączone są z ludnością kultury pucharów lejkowatych. Stanowisko zostało odkryte w 1934 roku przez Konrada Jażdżewskiego podczas rekonesansu terenów południowych Kujaw. O jego istnieniu badacz dowiedział się od miejscowej ludności, która określała megality mianami „lisionek” lub „kamionek”. Badania prowadzone w Wietrzychowicach umożliwiły Jażdżewskiemu zdefiniowanie pojęcia grobowców kujawskich jako ziemnych nasypów ograniczonych kamienną obstawą, z monumentalnymi głazami tworzącymi ściany zewnętrzne oraz pochówkami dorosłych mężczyzn, często uzupełnionymi o dodatkowe konstrukcje kamienne.
Pierwszym przebadanym obiektem był grobowiec nr 3, w którym odkryto dwa pochówki, liczne zabytki ruchome i szczątki kostne. Początkowo odkrycia te interpretowano jako pozostałości uczt pogrzebowych, podczas których mogło dochodzić do kanibalizmu. Jednak obecne badania wskazują, że ta interpretacja jest mało prawdopodobna i została w dużej mierze odrzucona przez naukowców. Szczególne znaczenie ma również grobowiec nr 1 – największy znany grobowiec kujawski w Polsce, którego obecna długość wynosi około 55 metrów, choć pierwotnie mógł osiągać nawet 126 metrów. W jego wnętrzu odkryto pozostałości budowli o funkcji sakralnej. Miała ona kształt trapezu, ze ścianami wykonanymi w technice sumikowo-łątkowej i dwuspadowym dachem. Interesujących informacji dostarczyły także badania grobowca nr 2, gdzie odnaleziono ślady spalonych słupów drewnianych interpretowanych jako pozostałości podobnej konstrukcji, a także pochówek osoby dorosłej wyposażonej w miedziane ostrze sztyletu oraz grób dziecka z kamienną obstawą i brukiem.
Na przestrzeni wieków megality uległy znacznym zniszczeniom wskutek pozyskiwania kamieni do celów budowlanych. Grobowiec nr 2 zanikł całkowicie w wyniku niwelacji terenu i został ponownie zlokalizowany dopiero dzięki badaniom sondażowym oraz metodom geofizycznym. Po zakończeniu badań archeologicznych przeprowadzono rekonstrukcję wszystkich obiektów, umożliwiając zwiedzającym lepsze zrozumienie ich pierwotnej formy.
Funkcję edukacyjną Parku Kulturowego wzmacniają tablice informacyjne opisujące historię badań oraz charakterystykę poszczególnych grobowców. Od 2008 roku organizowany jest festyn archeologiczny „Wehikuł czasu”, który pozwala lepiej poznać codzienne życie społeczności neolitycznych. . Regularnie organizowane są również wystawy w Miejsko-Gminnym Ośrodku Kultury w Izbicy Kujawskiej. Powstały także inicjatywy popularyzujące wiedzę o tym miejscu, takie jak film dokumentalny „Megality. Historia sprzed 5500 lat” w reż. Krzysztofa Paluszyńskiego oraz interaktywna mapa megalitów autorstwa Mai Kuleszy.
Obecnie planowana jest dalsza rozbudowa infrastruktury edukacyjnej, obejmująca utworzenie muzeum poświęconego kulturze pucharów lejkowatych w formie zrekonstruowanej osady, wykonanie rekonstrukcji grobowców w mniejszej skali oraz stworzenie alei upamiętniającej badaczy megalitów. Uzupełnieniem oferty Parku jest ścieżka przyrodniczo-leśna z tablicami edukacyjnymi oraz możliwość uczestnictwa w zajęciach prowadzonych przez edukatora leśnego, dzięki czemu stanowisko łączy popularyzację dziedzictwa archeologicznego z edukacją przyrodniczą.











































