fundacja hereditas Spotkania z Zabytkami Spotkania z Zabytkami
Zarząd | Sprawozdania | Statut 
fundacja hereditas
Kilka słów na temat rewitalizacji i partycypacji społecznej
Kilka słów na temat rewitalizacji i partycypacji społecznej

Zgodnie z obowiązującą definicją rewitalizacja to kompleksowe działanie, obejmujące różne obszary (materialne i niematerialne), przede wszystkim szeroko pojętą przestrzeń miejską (ulice, skwery, podwórka, budynki – kamienice, obszary pofabryczne etc.), sferę gospodarczą oraz sferę obywatelską, rozumianą jako udział wszystkich grup społecznych i wiekowych, w tym młodzieży, w kształtowaniu obszaru objętego rewitalizacją.

Celem rewitalizacji jest powstrzymanie dalszej degradacji obszaru. Liczy się każdy – nawet najmniejszy – projekt, który przybliży nas do celu: wyprowadzenia z kryzysu, w jakim znalazł się dany obszar/obiekt. Ponieważ rewitalizacja oznacza ożywienie, w ramach projektów rewitalizacyjnych często dochodzi do zmian funkcji obiektów –
w dawnej fabryce organizuje się teatr, galerię czy lofty, a zaniedbana kamienica staje się – po przeprowadzeniu działań renowacyjnych – siedzibą różnych organizacji (fundacji, stowarzyszeń, klubów etc).

Rewitalizacja powinna przyczyniać się do poprawy jakości życia mieszkańców, zaprowadzenia ładu przestrzennego, ożywienia ekonomicznego, aktywizacji mieszkańców, zmniejszenia zagrożenia przestępczością, poprawy warunków zachowania dziedzictwa kulturowego, podejmowania remontów i konserwacji (przede wszystkim obszarów i obiektów zabytkowych).

Rewitalizacja to ogół działań interwencyjnych, służących wyprowadzeniu zdegradowanego obszaru ze stanu kryzysu, odwróceniu niekorzystnych tendencji na tym obszarze i wdrożeniu dlań nowych funkcji (także dla zabytkowych obiektów na tym obszarze).


Rewitalizacja (łac.): re (znów) + vitalis (witalny,
zdolny do życia), czyli przywrócenie do życia

 

Rewitalizacja w Warszawie w latach 2005-2014

Obszar rewitalizacji w latach 2005-2014 objął ponad 11% powierzchni Warszawy. Wybrano mikroobszary, do których kierowane były działania infrastrukturalne i społeczne. Ich celem było zarówno przywrócenie funkcji, które zostały utracone, jak i stworzenie warunków sprzyjających dalszemu rozwojowi. Dzięki pracom rewitalizacyjnym wiele obiektów i przestrzeni publicznych zyskało nowe funkcje, a mieszkańcy mogą znowu korzystać z ich potencjału.

Rewitalizacja w Warszawie do 2022 r.

Działania zrealizowane w latach 2005-2014 były prowadzone w ramach Lokalnego Programu Rewitalizacji m.st. Warszawy na lata 2005-2014 (LPR 2005-2014). Na doświadczeniach tego programu oparto Zintegrowany Program Rewitalizacji m.st. Warszawy do roku 2022 (ZPR 2014-22).

Do prac nad programem zostali zaproszeni eksperci i mieszkańcy. Przeprowadzone zostały debaty i spotkania z ekspertami, aktywistami miejskimi, lokalnymi stowarzyszeniami, organizacjami pozarządowymi i mieszkańcami. Dokument poddany został konsultacjom społecznym.

Zintegrowany Program Rewitalizacji przyjęty został Uchwałą Rady m.st. Warszawy 17 września 2015 r. Dokument zawiera szczegółową analizę rejonów oraz projekty działań i zmian w różnych sferach: infrastruktury, kultury, sportu, polityki społecznej, aktywizacji i integracji mieszkańców. Z jednej strony będą to inwestycje w nowe budynki oraz dalsza poprawa stanu technicznego i walorów estetycznych historycznych kamienic. Z drugiej – zmiany umożliwią rozwój turystyki, kultury, sportu i gospodarki oraz wsparcie mieszkańców.


Obszar objęty działaniami zajmuje łącznie 1423 ha,
co stanowi 2,75% powierzchni Warszawy. Zameldowanych jest w nim
129 838 osób, co stanowi 7,53% ludności zameldowanej w Warszawie.


Celem długofalowym działań rewitalizacyjnych w ramach ZPR 2014-22 jest zrównanie rozwoju obszarów obecnie kryzysowych na prawym brzegu z obszarami znajdującymi się po lewej stronie Wisły.

Cel nadrzędny ma być osiągnięty przez realizację czterech celów głównych:

  1. Ożywienie społeczno-gospodarcze, podniesienie jakości przestrzeni publicznej oraz poprawa środowiska naturalnego zgodnie
    z wymogami gospodarki niskoemisyjnej.
  2. Rozwój turystyki, kultury i sportu w oparciu o tożsamość lokalną oraz zasoby dziedzictwa kulturowego.
  3. Zapobieganie i przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu.
  4. Zwiększenie aktywności mieszkańców oraz ich udziału w różnych obszarach funkcjonowania miast.

Działania w ramach ZPR 2014-22 skupią się na terenie trzech dzielnic: Pragi-Północ, Pragi-Południe i Targówka.

Działania rewitalizacyjne rozpoczęły wdrażaną przez Miasto st Warszawę koncepcję partycypacji obywatelskiej, traktowanej jako udział mieszkańców w kreowaniu przestrzeni najbliższej ich zamieszkaniu. Wdrażaniu rewitalizacji od początku towarzyszy otwarta polityka informacyjna, odbywają się konsultacje społeczne, co pomoże jak najlepiej dostosować efekt końcowy rewitalizacji dzielnicy do potrzeb i oczekiwań mieszkańców.

Partycypacja społeczna – udział mieszkańców, w tym seniorów, w formalnych i nieformalnych procesach samoorganizacji, zmierzających do wyzwolenia energii społecznej i działań oddolnych w sferze socjalnej, kulturalnej, w kreowaniu przestrzeni, w której się mieszka, a w konsekwencji do polepszenia warunków życia społeczności lokalnej i stanu zachowania miasta.

Za pośrednictwem projektu SENIORZY DLA ZABYTKÓW formułę partycypacji społecznej mieszkańców w rewitalizacji Warszawy pragniemy promować z czynnym udziałem seniorów z wszystkich dzielnic Warszawy.