fundacja hereditas Spotkania z Zabytkami Spotkania z Zabytkami
Zarząd | Sprawozdania | Statut 
fundacja hereditas
Europejskie Dni Dziedzictwa

We wrześniu 2009 roku, po raz kolejny w Polsce organizowane są obchody Europejskich Dni Dziedzictwa, które należą do najważniejszych wydarzeń przyczyniających się do promocji kultury, sztuki, tradycji - dziedzictwa krajów i regionów jako wspólnych wartości kontynentu. Fundacja Hereditas w ramach tegorocznych obchodów EDD zaprasza na prelekcję popularnonaukową Huberta Kossowskiego dot. historii warszawskiej Pragi w czasie II wojny światowej oraz okresu tuz po wojnie (działalność NKWD i UB na Pradze).

Problematyka prelekcji podążać będzie szlakiem miejsc i zachowanych obiektów związanych z historią Pragi w tym okresie. Składa się z czterech bloków tematycznych:

  • Praga podczas pięciu lat okupacji: terror i zbrodnie niemieckie, udział w organizacjach konspiracyjnych i bojowych, martyrologia 40 tys. Żydów przesiedlonych do getta w październiku / listopadzie 1940 r.;
  • Okres powstania warszawskiego na Pradze 1.08 - 14.09.1944;
  • Okres zajęcia Pragi przez Armię Czerwoną do 17.01.1945;
  • Działalność NKWD i UB na warszawskiej Pradze (procesy, więzienia, obiekty, w których były miejsca kaźni)

Prelekcję zakończy prezentacja filmu pt. "Obroża" dot. działań powstańczych na terenie Pragi i Rejonu IV tzw. Obroży (Legionowo, Marki, Rembertów, Otwock), powstałego przy udziale Huberta Kossowskiego dla TVP Polonia.

Celem prelekcji jest poszerzenie stanu badań i wiedzy nt. słabo znanej historii udziału Pragi w powstaniu warszawskim oraz działalności formacji NKWD na terenie Warszawy, a w szczególności jej dzielnic prawobrzeżnych. Historia najnowsza warszawskiej Pragi, począwszy od powstania warszawskiego po okres od 15 września 1944 r. aż do wyzwolenia Warszawy lewobrzeżnej w styczniu 1945 r. oraz tuż po zakończeniu II wojny światowej - nie doczekały się rzetelnej publikacji. Wybrane wątki dotyczące powstania warszawskiego na Pradze oraz początków działalności NKWD na tym terenie poruszone zostały w opracowaniu pt. "Warszawska Praga w latach 1939-1945. Fakty i wspomnienia z czasów terroru", wydanej w 2008 roku przez Fundację Hereditas (Hubert Kossowski, Władysław Janczewski, Tadeusz Kulbicki) przy udziale środków Miasta Stołecznego Warszawy. Sowieckie represje wobec podziemia niepodległościowego, funkcjonowanie poszczególnych struktur i jednostek komunistycznego aparatu terroru (NKWD, "Siersz", Główny Zarząd Informacji wojskowej, Brygady Wojsk Wewnętrznych Służb Bezpieczeństwa), przedsięwzięcia operacyjne NKWD i funkcjonowanie więzień, aresztów i obozów dla żołnierzy AK - wymagają podjęcia pogłębionych badań po latach celowych zaniechań. Dzieje Warszawy prawobrzeżnej tego okresu pozostają do dziś w niewystarczającym stopniu rozpoznane.

Prelekcja odbędzie się w dn. 19 września 2009 r., o godz. 16.00, w sali konferencyjnej Urzędu Dzielnicy Praga Północ, ul. Kłopotowskiego 15.

Fundacja Hereditas składa uprzejme podziękowania Urzędowi Dzielnicy Praga Północ za nieodpłatne użyczenie sali konferencyjnej na potrzeby prelekcji.

W 2009 roku Europejskie Dni Dziedzictwa odbędą się pod hasłem:
"Zabytkom na odsiecz! Szlakiem, grodów, zamków i twierdz

Tegoroczne hasło przewodnie, ma zachęcić do refleksji nad burzliwymi dziejami Polski, wzmocnić poczucie patriotyzmu przez poszerzenie wiedzy historycznej oraz uświadomienie znaczenia ochrony szeroko pojętego dziedzictwa militarnego. Łączy się ono również z przypadającą we wrześniu 2009 roku siedemdziesiątą rocznicą wybuchu II wojny światowej. Komisja Europejska ustanowiła rok 2009 "Rokiem Kreatywności i Innowacji". Odnosi się on również do potencjału rewitalizacji zabytków architektury obronnej, które utraciły swoje pierwotne funkcje, często popadły w ruinę, a ich skuteczna ochrona jest z wielu względów utrudniona.

W Polsce koordynatorem Europejskich Dni Dziedzictwa jest Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, a patronat honorowy nad obchodami objął Bogdan Zdrojewski - Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP (w województwach patronaty honorowe obejmują marszałkowie województw).

Do współorganizacji obchodów, Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków wraz z regionalnymi ośrodkami badań i dokumentacji zabytków zaprosili: urzędy marszałkowskie, urzędy miast i gmin, Towarzystwo Opieki nad Zabytkami oraz władze samorządowe i różne instytucje kultury oraz organizacje społeczne.

Łącznie w EDD weźmie udział 26 miejscowości.

Głównym zadaniem Europejskich Dni Dziedzictwa jest bezpłatne udostępnianie lokalnym społecznościom zabytków i innych obiektów kultury: muzea, zabytki architektury sakralnej, świeckiej, militarnej, poprzemysłowej, skanseny, parki, ogrody itp., które na co dzień są niedostępne, lub też ich zwiedzanie wiąże się z opłatami. Ponieważ imprezy organizowane są lokalnie, pojawia się możliwość zaprezentowania, "odkrycia" obiektów o znaczeniu lokalnym, często zapomnianych. Istotnym elementem jest możliwość połączenia zwiedzania z uczestnictwem w występach zespołów folklorystycznych, w pokazach ginących rzemiosł, w kiermaszach wyrobów artystycznych i rzemieślniczych, w konkursach, przedstawieniach, pokazach grup rekonstrukcyjnych oraz innych wydarzeniach kulturalno-artystycznych. Obchody Europejskich Dni Dziedzictwa mają za zadanie dodatkowo uwrażliwić społeczeństwo na problematykę ochrony zabytków i dziedzictwa kulturowego.

Pełny program Europejskich Dni Dziedzictwa 2009 na stronach: www.edd.com.pl, www.kobidz.pl.